સુરક્ષાના કારણોસર મસ્જિદોને ઢાંકવામાં આવે છે
વાસ્તવમાં 14 માર્ચે એટલે કે જુમ્માના દિવસે હોળી પર શાહજહાંપુરમાં ‘લાટ સાહબ’નો જૂલુસ નીકળશે. આમાં એક વ્યક્તિને ‘લાટ સાહબ’ બનાવીને ભેંસ ગાડી પર બેસાડવામાં આવે છે. લોકો તેના પર રંગો, જૂતા અને ચંપલ ફેંકે છે. તેથી સુરક્ષાના કારણોસર મસ્જિદોને ઢાંકવામાં આવી રહી છે. જોકે, આ કંઈ પહેલી વાર નથી થઈ રહ્યું.
પ્રાપ્ત માહિતી પ્રમાણે મસ્જિદો પર રંગ-ગુલાલ ન પડે અને કોઈ પણ સાંપ્રદાયિક વિવાદ ન થાય તે માટે શહેરમાં નીકળતા ‘બડે લાટ સાહબ’ અને ‘છોટે લાટ સાહબ’ના જૂલુસના માર્ગમાં આવતી 32થી વધુ મસ્જિદોને પરસ્પર સંમતિથી ઢાંકી દેવામાં આવે છે. સુરક્ષા માટે મસ્જિદની બહાર પોલીસકર્મીઓ તહેનાત છે. આ સાથે જ હોળી પહેલા ડ્રોન કેમેરા દ્વારા જૂલુસના રૂટ પરના ઘરોની છત પર ચેકિંગ કરવામાં આવે છે. એટલું જ નહીં જૂલુસના રૂટ પર લગાવવામાં આવેલા તમામ સીસીટીવી કેમેરા એક્ટિવ મોડ પર રહે છે.
શાહજહાંપુરમાં હોળી નિમિત્તે શહેરમાં 24 જૂલુસ નીકળે
શાહજહાંપુરમાં હોળી નિમિત્તે સમગ્ર શહેરમાં 24 જૂલુસ નીકળે છે, જેમાં શહેરની અંદર 8 ‘લાટ સાહબ’ના જૂલુસ હોય છે. તેમાં બે પ્રમુખ જૂલુસ હોય છે જે શહેરના મધ્યમાં નીકળે છે. પ્રથમ ‘બડે લાટ સાહેબ’નો જૂલુસ જે સાડા સાત કિલોમીટરના રૂટ પર ચાલે છે. જ્યારે બીજો ‘છોટે લાટ સાહબ’નો જૂલુસ જે અઢી કિલોમીટરના રૂટ પર ચાલે છે.
આ જૂલુસમાં એક વ્યક્તિને ‘લાટ સાહબ’ બનાવીને ભેંસ ગાડી પર બેસાડવામાં આવે છે અને પછી તેને જૂતા અને સાવરણી મારીને આખા શહેરમાં ફેરવવામાં આવે છે. આ દરમિયાન સામાન્ય લોકો ‘લાટ સાહેબ’ પર જૂતા પણ ફેંકીને મારે છે. જૂલુસમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો સામેલ થાય છે. ભૂતકાળમાં ઘણી વખત એવું બન્યું છે કે જૂલુસ દરમિયાન લોકોએ મસ્જિદમાં રંગો ફેંક્યા હતો અને વિવાદની સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી. ત્યારથી જૂલુસના રૂટ પર આવતી 32થી વધુ મસ્જિદોને હોળી પહેલા સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દેવામાં આવે છે.
જાણો કેમ નીકળે છે આ અનોખો જૂલુસ
તમને જણાવી દઈએ કે, ગુલામીના સમયમાં અંગ્રેજો દ્વારા કરવામાં આવેલા અત્યાચારોના વિરોધમાં આ જૂલુસ કાઢવામાં આવે છે. પોતાનો ગુસ્સો વ્યક્ત કરવા માટે શાહજહાંપુરના લોકો એક વ્યક્તિને ‘લાટ સાહબ’ બનાવીને ભેંસ ગાડી પર બેસાડે. ‘લાટ સાહબ’ અંગ્રેજોનું પ્રતીક છે. જેમને જૂતા, ચંપલ અને સાવરણીથી મારવામાં આવે છે.
આ અંગે ઈતિહાસકાર ડો. વિકાસ ખુરાનાએ જણાવ્યું કે, ‘લાટ સાહબ’નો જૂલુસ લગભગ 300 વર્ષ જૂનો છે. અવધના શાસન દરમિયાન અહીંની હોળીમાં નવાબ ભાગ લેતા હતા. તેનો લેખિત પુરાવો ‘તારીખે શાહજહાંપૂરી’માં જોવા મળે છે, જ્યારે નવાબ અબ્દુલ્લા ખાને હોળી રમી હતી અને જૂલુસના રૂપમાં આખા શહેરમાં ફર્યા હતા.
તેમાં વિકૃતિ ત્યારે આવી જ્યારે તેનું નામ ‘લાટ સાહબ’ જૂલુસ આપવામાં આવ્યું. અંગ્રેજોએ એક વ્યક્તિને ‘લાટ સાહબ’ બનાવ્યો અને હોળીના પ્રસંગે જૂલુસ કાઢ્યું. તેનાથી રોષે ભરાયેલા લોકોએ જૂતાનો વરસાદ કર્યો. આ અંગ્રેજોની દમનકારી નીતિઓ સામે એક પ્રકારનો વિરોધ હતો. 1857ની ક્રાંતિના દિવસોમાં અંગ્રેજોએ આ જૂલુસને સાંપ્રદાયિક સૌહાર્દને ખલેલ પહોંચાડવાના સાધન તરીકે જોયું. જોકે, 1988માં ફરીથી તત્કાલીન જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ કપિલ દેવે તેનું સ્વરૂપ સુધારવાનો પ્રયાસ કર્યો. વર્ષોથી ‘લાટ સાહબ’નો જૂલુસ બાબા ચોકસી નાથથી શરૂ થઈને બાબા વિશ્વનાથ મંદિર અને આખા શહેરમાં ફરે છે અને પટી ગલી પર સમાપ્ત થાય છે.
